Het Hoorrecht – Wetgeving en eisen van de Onderwijsinspectie – Januari 2026

In augustus 2025 is de nieuwe onderwijswetgeving van kracht geworden, onder de naam ‘Wetsvoorstel versterking positie ouders en leerlingen in het passend onderwijs‘, met daarin Het Hoorrecht.  Alle scholen en samenwerkingsverbanden moeten aanpassingen doen om deze wet in de praktijk te brengen.

Met ingang van 1 januari 2026 heeft de Onderwijsinspectie de eisen aan OPP’s aangescherpt.

Heb je in je school langdurig zieke leerlingen? Lees dan eens deze 7 adviezen.

 

Zonder de leerlingen te horen, te betrekken en gemotiveerd mee te laten doen in een beoogde aanpak, kun je nooit, nóóit, 100% resultaat boeken. Dus logisch, zou je zeggen, om de leerling te betrekken, juist wanneer er zorgen zijn. Toch bleek het nodig om dit via wetgeving steviger te verankeren. Minister Slob, nog bedankt!

De rechtspraak en de zorg gingen ons hierin al ruim voor. Op de poli’s kindergeneeskunde zie je op de monitor in de wachtkamer alle rechten van het kind per leeftijd uitgewerkt. In de rechtspraak hanteren advocaten en rechters een document aan de hand waarvan kinderen worden gehoord, in bv de situatie van een echtscheiding.

De grootse wijzigingen in de wetgeving voor professionals in het onderwijs:

1 Perspectiefwissel: leerlingen PO en VO mogen hun mening geven bij het opstellen, bijstellen en evalueren van hun ontwikkelingsperspectiefplan. De inbreng van de leerling en hoe deze van invloed is geweest op de vaststelling of bijstelling van het OPP moet door school beschreven in het OPP. Én de school moet beschrijven hoe de borging van de uitvoering gegarandeerd wordt.

2 De extra ondersteuning die een school biedt in het kader van passend onderwijs wordt in de schoolgids opgenomen. Die paragraaf in de schoolgids komt in de plaats van het nu nog verplichte schoolondersteuningsprofiel (SOP).

3 Samenwerkingsverbanden moeten ouder- en jeugdsteunpunten inrichten waar ouders en leerlingen terecht kunnen voor informatie over en ondersteuning bij passend onderwijs. Dat hebben de meeste overigens al gedaan.

 

Ad 1 Hoe? Voer goede kindgesprekken en bereid leerlingen en hun ouders voor op een zorgoverleg (een OT, BOT, ZOT, GOT, ZAT, MDO, of hoe het ook maar mag heten in jouw regio). Laat leerlingen deelnemen aan een OT. Of laat het zelfs leiden door de ll! Het gaat dus veel dieper dan even kletsen met een kind.

Hoe? Alle informatie hoe je van laagdrempelig tot uitgebreid en altijd zorgvuldig leerlingen kunt betrekken, vind je in WUG-een beter OT voor leerkracht en leerling (2021) en Arrangeren voor Gevorderden (2021), en in Meester in de klas (2018, 5e druk inmiddels). Je vindt er o.a. geheel in uitgewerkt de opbouw van kindgesprekken, hoe feedback-up&forward in te zetten en de schoollijn handelingsgericht arrangeren met de leerling bij het OT.

Mijn pleidooi is overigens al decennia om niet alleen die 5% van de leerlingen waar een OPP voor geschreven wordt te betrekken. Leer luisteren naar alle leerlingen. En maak het wederkerig: leer hen te luisteren, leer hen denken, praten, reflecteren, bewuste goede keuzes maken!

Ik geef er ook in 2025-2026 weer cursussen over, gekoppeld aan (Teambreed) handelingsgericht Arrangeren.

 

‘Teambreed’ Handelingsgericht Arrangeren

Hoe zorgen we dat wat bereikt is in een OT/ MDO en de opgedane kennis niet na een tijdje verdampt maar juist duurzaam ingezet wordt?

Hoe zorgen we dat een leerkracht zich niet alleen voelt staan in soms ingewikkelde processen? Hoe zorgen we dat het een gedeelde verantwoordelijkheid is en blíjft om de leerling passend te ondersteunen? Hoe zorgen we dat iedereen die met de leerling(en) werkt, meedoet: de duo, de vakleerkracht, de onderwijsassistenten, de conciërge…

Hoe zorgen we dat ook de vólgende leerkrachten de aanpak die nu goed werkt, oppakken en uitvoeren? Dus dat dat wat werkt meegaat, de zomer over, de nieuwe groep in!

Hoe zorgen we dat meer leerlingen met vergelijkbare onderwijsbehoeften profiteren van dit arrangeerproces van één leerling?

Hoe leren collega’s mee van wat één of twee leerkrachten ontwikkelden voor één leerling?

Met andere woorden, hoe gaan we teambreed en duurzaam arrangeren en nemen we als team gezamenlijk de verantwoordelijkheid voor álle leerlingen? Welke specifieke, belangrijke rol is hierin weggelegd voor de tandem directie- IB/KC? Wat vraagt dit aan kennis, vaardigheden en professioneel (voorbeeld)gedrag?

In een goed ondersteuningsteamoverleg (OT) of multi-disciplinair overleg (MDO) voelt ieder zich gezien en gehoord en wordt het vertrouwen in de leerling en elkaar versterkt. De leerkracht heeft na afloop nieuwe inzichten en tools om het onderwijs aan te passen. De leerling wordt betrokken, krijgt de begeleiding die hij nodig heeft en waar nodig komt er ook ondersteuning voor de ouders/verzorgers in de thuissituatie.

Ik heb over leidinggeven aan teambreed handelingsgericht arrangeren boeken en artikelen, en ook een aantal cursussen en nascholingen gemaakt. O.a voor Medilex en E-wise.

Een recent artikel van mijn hand lezen? Klik hier.

In scholen en samenwerkingsverbanden verzorg ik nascholingen in cursusvorm van meerdere bijeenkomsten en ook Coaching on the job. Met ruim aandacht voor rollen, regie-vragen en het betrekken van leraren en ouders bij OT’s/MDO’s. Én de leerlingen zelf!

Hoe geef je handen en voeten aan het Hoorrecht, de nieuwe onderwijswetgeving? Alle inhoud is altijd op maat gemaakt om aan te sluiten bij jullie ontwikkelingen en ambities.

Doelgroep: PO leerkrachten, directies, IB’rs/KC’rs, schoolbegeleiders en iedereen die verder wel eens professioneel deelneemt aan OT’s en VO: leraren, teamleiders, ondersteunings- en zorgcoördinatoren en de schil eromheen aan zorg, bv de opvoedpoli en CJG.

De bijeenkomsten verzorg ik ook regelmatig online, dus houd de website in de gaten voor data, en in-company voor schoolbesturen en samenwerkingsverbanden.

De korte teamscholing Teambreed handelingsgericht arrangeren verzorg ik bij jou op school of desgewenst online via zoom.  Met een kleine investering in tijd en geld praat ik je hele team graag interactief even bij over handelingsgericht arrangeren (HGA) en werken met OT’s/MDO’s:

  • wat is HGA, hoe werkt een OT/MDO
  • hoe bereid je je voor, wat wordt er van jou verwacht
  • wat kun je van een OT/MDO verwachten
  • wat kan het jou en je leerlingen, en hun ouders opleveren
  • do’s en don’ts

1,5 tot 2 uur is al voldoende om het hele team in de basis aan boord te krijgen. De bijeenkomst is gebaseerd op de inhoud van Arrangeer samen , WUG- een beter OT voor leerkracht en leerling, Arrangeren voor gevorderden en Meester in de klas.

Ik mag het CRKBO-kwaliteitskeurmerk voeren en daarom bijeenkomsten BTW-vrij uitvoeren. Dat scheelt u 21% BTW op de factuur.

Simone van Dijk